Làm thế nào để ngủ thoải mái trên ghế sau ô tô?

Việc tìm hiểu làm thế nào để ngủ thoải mái trên ghế sau ô tô thoạt nghe có vẻ là một thách thức không nhỏ. Xe ô tô, đặc biệt là ghế sau, hiếm khi được thiết kế để mang lại sự thoải mái như một chiếc giường hay ghế tựa êm ái. Người ta thường phải đối mặt với không gian hạn chế, tiếng ồn, ánh sáng và nhiều yếu tố khác làm gián đoạn giấc ngủ. Tuy nhiên, có những lúc việc ngủ trên xe là lựa chọn duy nhất để giữ an toàn và tỉnh táo, đặc biệt trong các chuyến đi dài hoặc khi cần tiết kiệm chi phí. Bài viết này sẽ cung cấp một hướng dẫn toàn diện, chi tiết và chuyên sâu để biến ghế sau xe của bạn thành một không gian nghỉ ngơi tiện lợi và thoải mái nhất có thể.

An toàn là ưu tiên hàng đầu khi ngủ trên xe ô tô

how to sleep comfortably in the backseat of a car
Làm thế nào để ngủ thoải mái trên ghế sau ô tô?

Trước khi nghĩ đến sự thoải mái, yếu tố an toàn phải luôn được đặt lên hàng đầu khi bạn dự định ngủ trên xe. Một giấc ngủ không an toàn có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.

Lựa chọn vị trí đỗ xe an toàn và hợp pháp

Đây là bước quan trọng nhất. Không phải mọi nơi đều cho phép đỗ xe qua đêm hoặc ngủ trong xe.
* Tìm hiểu luật pháp địa phương: Một số thành phố hoặc khu vực có quy định cấm ngủ trong xe ở nơi công cộng. Hãy tìm hiểu kỹ trước khi bạn dừng lại.
* Ưu tiên các khu vực có đèn chiếu sáng tốt: Những khu vực này thường an toàn hơn và ít tiềm ẩn nguy cơ về tội phạm. Tránh các con hẻm tối tăm, vắng vẻ.
* Tránh xa các con đường đông đúc: Tiếng ồn từ xe cộ sẽ gây khó ngủ và gián đoạn giấc nghỉ của bạn. Hãy tìm những bãi đỗ xe yên tĩnh hơn.
* Sử dụng các ứng dụng hỗ trợ: Có nhiều ứng dụng và trang web được thiết kế để giúp người đi đường tìm bãi đỗ xe qua đêm an toàn và hợp pháp, ví dụ như ở các khu vực nghỉ ngơi trên đường cao tốc, bãi đỗ xe của siêu thị (có sự cho phép), hoặc các khu cắm trại.
* Cân nhắc các trạm dừng xe tải: Đây thường là những địa điểm có cơ sở vật chất cơ bản và được thiết kế cho người lái xe đường dài nghỉ ngơi.

Bảo vệ tài sản cá nhân

Khi bạn đang ngủ, xe ô tô của bạn có thể trở thành mục tiêu của kẻ gian.
* Cất giữ vật có giá trị: Đặt ví, điện thoại, máy tính xách tay và các vật dụng có giá trị khác vào cốp xe hoặc những nơi khuất tầm nhìn.
* Khóa cửa xe: Luôn đảm bảo tất cả các cửa xe đều đã được khóa cẩn thận. Ngay cả khi bạn chỉ chợp mắt vài phút, một cánh cửa không khóa có thể là lời mời gọi.
* Tránh trưng bày đồ vật đắt tiền: Giảm thiểu việc để lộ các thiết bị điện tử, túi xách hàng hiệu hoặc tiền mặt ra ngoài, dễ gây chú ý cho những kẻ có ý đồ xấu.

Nguy cơ ngộ độc khí carbon monoxide

Đây là một trong những mối nguy hiểm chết người khi ngủ trong xe ô tô.
* Không để động cơ nổ máy khi xe đứng yên: Xe đang nổ máy sẽ sản sinh ra khí carbon monoxide (CO) – một loại khí không màu, không mùi, không vị và cực kỳ độc hại. Nếu hệ thống xả hoặc điều hòa không khí có rò rỉ, khí CO có thể lọt vào khoang xe và gây ngộ độc.
* Hiểu các triệu chứng: Các triệu chứng ngộ độc CO bao gồm đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, mệt mỏi và mất phương hướng. Trong tình trạng ngủ, bạn có thể không nhận ra các dấu hiệu này.
* Đảm bảo thông gió: Nếu bạn buộc phải để xe nổ máy trong thời gian ngắn (ví dụ để sạc điện thoại), hãy mở hé cửa sổ ở hai phía để đảm bảo không khí lưu thông, nhưng vẫn ưu tiên tắt máy.
* Trang bị thiết bị phát hiện CO: Nếu thường xuyên ngủ trên xe, việc đầu tư một thiết bị phát hiện carbon monoxide chuyên dụng cho ô tô có thể là một biện pháp bảo vệ đáng giá.

Giữ cho ắc quy xe luôn đầy đủ

Sử dụng hệ thống điều hòa không khí hoặc sưởi ấm khi xe tắt máy có thể làm cạn kiệt ắc quy một cách nhanh chóng.
* Tránh sử dụng điều hòa/sưởi quá lâu: Nếu bạn ngủ trong xe hơn một hoặc hai giờ, việc duy trì hệ thống điều hòa hoặc sưởi ấm sẽ làm cạn kiệt ắc quy, khiến bạn không thể khởi động xe khi thức dậy.
* Sử dụng các giải pháp thay thế: Thay vào đó, hãy dùng chăn ấm vào mùa đông và quạt chạy pin hoặc mở hé cửa sổ vào mùa hè để điều chỉnh nhiệt độ. Nếu cần sạc điện thoại, hãy sử dụng sạc dự phòng thay vì dựa vào ắc quy xe.

Đảm bảo thông gió và nhiệt độ phù hợp

Việc kiểm soát nhiệt độ và lưu thông không khí là chìa khóa để có giấc ngủ ngon và an toàn.
* Hé cửa sổ: Mở hé một hoặc hai cửa sổ khoảng 1-2 cm là rất quan trọng. Điều này giúp ngăn ngừa sự tích tụ hơi ẩm và giảm thiểu nguy cơ ngạt thở, đồng thời giúp điều hòa nhiệt độ bên trong xe.
* Cân nhắc thời tiết: Vào những đêm lạnh, hãy mở cửa sổ một cách cẩn thận để tránh không khí lạnh tràn vào quá nhiều. Vào những ngày nóng, việc hé cửa giúp không khí nóng thoát ra, giữ cho xe mát mẻ hơn.
* Sử dụng lưới chống côn trùng: Nếu bạn hé cửa sổ, hãy cân nhắc sử dụng lưới chống côn trùng gắn vào khung cửa để tránh muỗi và các loại côn trùng khác bay vào xe.

Đảm bảo sự riêng tư và an ninh

Sự riêng tư không chỉ mang lại cảm giác an toàn mà còn giúp bạn ngủ ngon hơn.
* Che cửa sổ: Sử dụng rèm che chuyên dụng cho ô tô, khăn tắm, chăn hoặc quần áo để che kín các cửa sổ. Điều này không chỉ tăng cường sự riêng tư mà còn giúp chặn ánh sáng mặt trời vào buổi sáng, tránh làm bạn thức giấc.
* Tạo không gian riêng tư: Việc che chắn cửa sổ còn giúp giảm tầm nhìn từ bên ngoài vào trong xe, khiến kẻ gian khó quan sát và giảm ý định đột nhập.

Thông báo cho người thân

Hãy cho một người bạn hoặc người thân biết về kế hoạch và địa điểm bạn sẽ ngủ.
* Chia sẻ vị trí: Báo cho họ biết chính xác bạn sẽ đỗ xe ở đâu và trong khoảng thời gian nào.
* Đảm bảo liên lạc: Điều này đảm bảo rằng sẽ có người biết và có thể tìm thấy bạn nếu có bất kỳ sự cố nào xảy ra.

Chuẩn bị bộ dụng cụ khẩn cấp

Một bộ dụng cụ khẩn cấp có thể hữu ích trong nhiều tình huống.
* Đèn pin: Rất cần thiết khi bạn cần ra ngoài vào ban đêm hoặc tìm kiếm đồ vật trong xe.
* Nước và đồ ăn nhẹ: Luôn có sẵn nước uống và một ít đồ ăn nhẹ không dễ hỏng để đề phòng.
* Bộ sơ cứu: Một bộ sơ cứu cơ bản là cần thiết cho những vết thương nhỏ.
* Bộ kích bình ắc quy: Nếu ắc quy của bạn cạn, bộ kích bình sẽ giúp bạn khởi động lại xe mà không cần chờ đợi sự giúp đỡ.
* Sạc dự phòng: Đảm bảo điện thoại của bạn luôn có pin để liên lạc trong trường hợp khẩn cấp.

Biến ghế sau thành không gian ngủ lý tưởng

how to sleep comfortably in the backseat of a car
Làm thế nào để ngủ thoải mái trên ghế sau ô tô?

Sau khi đã đảm bảo các yếu tố an toàn, bước tiếp theo là tối ưu hóa không gian và vật dụng để có một giấc ngủ thoải mái nhất. Việc này đòi hỏi một chút sự sáng tạo và chuẩn bị chu đáo.

Tối ưu hóa không gian cho giấc ngủ

Không gian hạn chế là thách thức lớn nhất khi ngủ trên xe.
* Gập ghế sau: Nếu xe của bạn cho phép, hãy gập hoàn toàn hàng ghế sau. Điều này sẽ tạo ra một mặt phẳng rộng rãi hơn, tương tự như một chiếc giường nhỏ. Để làm được điều này, bạn có thể cần phải dọn dẹp cốp xe trước. Việc gập ghế cũng giúp bạn duỗi thẳng chân, tránh tình trạng co cứng cơ.
* Dọn dẹp khoang xe: Loại bỏ tất cả những vật dụng không cần thiết khỏi ghế sau và khu vực bạn sẽ nằm. Một không gian gọn gàng sẽ mang lại cảm giác thoải mái và rộng rãi hơn, giúp bạn dễ dàng xoay trở mình. Đảm bảo không có vật sắc nhọn hoặc cứng gây khó chịu dưới lớp đệm ngủ.

Lựa chọn vật dụng ngủ phù hợp

Các vật dụng ngủ cá nhân có thể tạo ra sự khác biệt lớn.
* Gối và chăn/mền: Mang theo gối và chăn hoặc chăn lông từ nhà sẽ giúp tạo ra một không gian ngủ quen thuộc và ấm cúng, giống như ở phòng ngủ của bạn. Gối đầu quen thuộc giúp hỗ trợ cổ và đầu một cách tối ưu, giảm nguy cơ đau mỏi khi thức dậy.
* Đệm hơi hoặc đệm lót chuyên dụng: Có nhiều loại đệm hơi hoặc đệm lót được thiết kế đặc biệt để vừa vặn với không gian ghế sau hoặc khu vực cốp xe khi ghế sau được gập xuống. Chúng cung cấp một bề mặt êm ái hơn nhiều so với ghế xe cứng, phân tán trọng lượng cơ thể tốt hơn. Khi chọn đệm, hãy lưu ý kích thước xe của bạn.
* Túi ngủ: Trong những chuyến đi vào mùa đông hoặc ở những vùng khí hậu lạnh, một chiếc túi ngủ có thể giữ ấm tốt hơn nhiều so với chăn thông thường. Hãy chọn túi ngủ có khả năng giữ nhiệt phù hợp với nhiệt độ môi trường dự kiến.

Kiểm soát ánh sáng và tiếng ồn

Đây là hai yếu tố gây xao nhãng hàng đầu ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
* Mặt nạ ngủ và nút bịt tai: Ngay cả khi đã che cửa sổ, ánh sáng vẫn có thể lọt vào. Một chiếc mặt nạ ngủ chất lượng cao sẽ giúp chặn hoàn toàn ánh sáng. Nút bịt tai hoặc tai nghe chống ồn là giải pháp tuyệt vời để loại bỏ tiếng ồn từ môi trường xung quanh (xe cộ, người đi lại, côn trùng), giúp bạn dễ dàng chìm vào giấc ngủ hơn.
* Rèm che cửa sổ: Ngoài việc che bằng chăn, bạn có thể đầu tư vào rèm che cửa sổ ô tô chuyên dụng. Chúng thường được thiết kế để vừa vặn hoàn hảo, mang lại hiệu quả che chắn tốt hơn và thẩm mỹ hơn. Các giải pháp DIY như dán bìa các tông hoặc vải đen vào cửa sổ cũng có thể hiệu quả.
* Lựa chọn vị trí đỗ xe yên tĩnh: Như đã đề cập ở phần an toàn, việc tìm một nơi đỗ xe xa lộ chính, khu dân cư ồn ào hay khu vực công trường là rất quan trọng để tránh tiếng ồn không mong muốn.

Những mẹo nhỏ để có giấc ngủ sâu trên xe

how to sleep comfortably in the backseat of a car
Làm thế nào để ngủ thoải mái trên ghế sau ô tô?

Để tối đa hóa chất lượng giấc ngủ trên xe, hãy áp dụng những thói quen và kỹ thuật giúp cơ thể bạn dễ dàng thư giãn và chìm vào giấc ngủ hơn.

Duy trì thói quen ngủ lành mạnh

Thực hiện các thói quen ngủ mà bạn thường áp dụng ở nhà có thể giúp cơ thể nhận ra tín hiệu đã đến giờ nghỉ ngơi.
* Thực hiện nghi thức trước khi ngủ: Trước khi nằm xuống, bạn có thể đọc một cuốn sách nhẹ nhàng, nghe nhạc thư giãn, nghe podcast hoặc thực hiện các bài tập yoga, thiền định nhẹ nhàng. Điều này giúp làm dịu tâm trí và chuẩn bị cơ thể cho giấc ngủ.
* Tránh các chất kích thích: Hạn chế tuyệt đối caffeine và đồ uống có đường trước khi đi ngủ ít nhất vài giờ. Các chất này có thể khiến bạn tỉnh táo và khó ngủ.
* Ăn uống hợp lý: Tránh ăn quá no hoặc quá nhiều đồ cay nóng trước khi ngủ, vì điều này có thể gây khó tiêu. Ngược lại, cũng không nên để bụng quá đói. Một bữa ăn nhẹ giàu protein hoặc carbohydrate phức tạp có thể giúp cơ thể sản xuất serotonin, một chất hóa học giúp thư giãn.

Tư thế ngủ tối ưu trên xe

Tư thế ngủ đúng giúp tránh đau mỏi và tăng sự thoải mái.
* Tránh tựa đầu vào cửa sổ/cửa xe: Việc này thường dẫn đến sự khó chịu và đau nhức, thậm chí có thể gây ra vấn đề về cổ khi bạn thức dậy. Cửa xe cứng và lạnh không phải là chỗ dựa lý tưởng cho đầu và cổ.
* Sử dụng gối cổ chuyên dụng: Nếu bạn không thể duỗi thẳng người hoàn toàn, gối cổ hình chữ U sẽ giúp nâng đỡ đầu và cổ, giữ cho cột sống thẳng hàng và giảm áp lực lên các cơ.
* Gập ghế sau hoàn toàn hoặc ngả lưng tối đa: Nếu có thể, hãy tạo một bề mặt phẳng. Nếu không, ngả ghế càng nhiều càng tốt để cơ thể ít bị gò bó.
* Tránh các tư thế gây chèn ép: Đảm bảo không có bộ phận nào của cơ thể bị chèn ép hoặc ở tư thế khó chịu trong thời gian dài. Thỉnh thoảng thay đổi tư thế để máu lưu thông tốt hơn.

Sử dụng công cụ hỗ trợ giấc ngủ

Một số công cụ có thể hỗ trợ bạn có giấc ngủ sâu hơn.
* Thảo dược tự nhiên: Trà hoa cúc, trà bạc hà hoặc tinh dầu lavender có thể giúp thư giãn tinh thần và cơ thể. Bạn có thể mang theo một bình trà nóng hoặc nhỏ vài giọt tinh dầu vào khăn tay để hít thở.
* Thuốc bổ sung melatonin: Melatonin là một hormone tự nhiên giúp điều hòa chu kỳ giấc ngủ. Thuốc bổ sung melatonin có thể hữu ích trong việc giúp bạn dễ ngủ hơn, đặc biệt khi chu kỳ ngủ bị xáo trộn. Tuy nhiên, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng để đảm bảo an toàn và đúng liều lượng.
* Ứng dụng âm thanh thư giãn: Nhiều ứng dụng điện thoại cung cấp âm thanh trắng, tiếng mưa rơi, sóng biển hoặc nhạc không lời giúp che đi tiếng ồn xung quanh và tạo ra môi trường thư giãn cho giấc ngủ.

Quản lý nhiệt độ trong xe

Nhiệt độ quá nóng hoặc quá lạnh đều có thể làm gián đoạn giấc ngủ.
* Mở hé cửa sổ và quạt chạy pin: Như đã đề cập, việc hé cửa sổ rất quan trọng để thông gió. Vào mùa hè, một chiếc quạt chạy pin nhỏ có thể tạo ra luồng khí mát, giúp xe dễ chịu hơn mà không làm cạn ắc quy.
* Sử dụng quần áo ngủ phù hợp: Mặc quần áo thoải mái, rộng rãi và phù hợp với nhiệt độ bên ngoài. Nếu trời lạnh, hãy mặc nhiều lớp để dễ dàng điều chỉnh.
* Tận dụng ánh nắng mặt trời: Vào buổi sáng, nếu xe bạn đậu ở nơi có nắng, bạn có thể mở rèm che để ánh nắng nhẹ nhàng sưởi ấm xe, giúp bạn thức dậy dễ dàng hơn. Ngược lại, vào những ngày nóng, hãy tìm chỗ râm mát để đỗ xe.

Ngủ ở ghế trước hay ghế sau: Lựa chọn nào tốt hơn?

how to sleep comfortably in the backseat of a car
Làm thế nào để ngủ thoải mái trên ghế sau ô tô?

Quyết định ngủ ở ghế trước hay ghế sau thường phụ thuộc vào loại xe của bạn, số lượng người đi cùng và lý do bạn cần ngủ trên xe.

Ưu điểm của ghế sau

  • Rộng rãi hơn khi gập ghế: Đối với nhiều mẫu xe sedan hoặc SUV, việc gập ghế sau có thể tạo ra một mặt phẳng khá rộng rãi, đặc biệt nếu bạn di chuyển một mình. Điều này mang lại không gian để duỗi chân và thay đổi tư thế thoải mái hơn.
  • Riêng tư hơn: Ghế sau thường ít bị chú ý từ bên ngoài hơn so với ghế trước, đặc biệt nếu bạn che chắn kỹ lưỡng các cửa sổ. Điều này mang lại cảm giác an toàn và riêng tư cao hơn.
  • An toàn hơn khi đậu xe: Nếu bạn đậu xe ở nơi công cộng, việc nằm ở ghế sau có thể giúp bạn không bị nhìn thấy quá rõ ràng từ bên ngoài, giảm nguy cơ bị làm phiền.

Ưu điểm của ghế trước

  • Dễ điều chỉnh ghế: Ghế trước thường có khả năng ngả lưng xa hơn và có nhiều tùy chỉnh hơn, giúp bạn tìm được tư thế thoải mái nhất nếu không thể nằm thẳng.
  • Gần các nút điều khiển: Bạn dễ dàng tiếp cận các nút điều khiển radio, cửa sổ điện, hoặc sạc điện thoại hơn.
  • Tiện lợi nếu có người lái: Nếu bạn đi cùng người khác và không phải là người lái chính, việc ngủ ở ghế trước có thể tiện lợi hơn, cho phép bạn ngả lưng và nghỉ ngơi trong khi bạn đồng hành lái xe.

Lưu ý quan trọng khi ngủ ghế trước

  • Không ảnh hưởng đến người lái: Nếu có người khác đang lái xe, hãy đảm bảo tư thế ngủ của bạn không gây cản trở tầm nhìn hoặc sự tập trung của họ.
  • Không đạp nhầm pedal: Nếu bạn là người lái xe và ngủ ở ghế trước (ghế phụ), hãy đảm bảo chân bạn không thể vô tình chạm vào các pedal điều khiển.
  • Thắt dây an toàn nếu xe đang di chuyển: Nếu bạn ngủ ở ghế trước khi xe đang di chuyển, luôn thắt dây an toàn để đảm bảo an toàn. Tránh nâng chân lên bảng điều khiển, vì điều này rất nguy hiểm trong trường hợp va chạm.

Giải quyết các thách thức thường gặp

Ngủ trên xe không phải lúc nào cũng suôn sẻ, nhưng việc chuẩn bị trước có thể giúp bạn vượt qua những khó khăn này.

Đối phó với côn trùng và sâu bọ

Đây là một vấn đề phổ biến khi hé cửa sổ để thông gió.
* Lưới chống muỗi: Đầu tư vào lưới chống muỗi chuyên dụng cho cửa sổ ô tô. Chúng thường có nam châm hoặc dây chun để cố định, ngăn côn trùng bay vào mà vẫn đảm bảo luồng không khí.
* Xịt côn trùng tự nhiên: Sử dụng các loại xịt côn trùng có thành phần tự nhiên (ví dụ: tinh dầu sả, bạc hà) để xua đuổi muỗi và côn trùng khác mà không gây hại cho sức khỏe.
* Tránh mở cửa xe quá lâu: Khi dừng xe, chỉ mở cửa khi cần thiết và đóng lại ngay để hạn chế côn trùng bay vào.

Vấn đề vệ sinh cá nhân

Việc thiếu các tiện nghi sinh hoạt cơ bản có thể gây bất tiện.
* Khăn ướt và nước rửa tay khô: Luôn có sẵn khăn ướt và nước rửa tay khô để giữ vệ sinh cá nhân cơ bản.
* Chuẩn bị đồ dùng vệ sinh nhỏ gọn: Bàn chải đánh răng, kem đánh răng mini, xà phòng khô, dung dịch vệ sinh cá nhân không cần nước có thể rất hữu ích.
* Tìm kiếm các trạm dừng có tiện ích: Nếu có thể, hãy lên kế hoạch dừng chân ở các trạm xăng, trung tâm mua sắm hoặc khu vực nghỉ ngơi có nhà vệ sinh công cộng sạch sẽ để làm vệ sinh cá nhân.

Buồn chán và cô đơn

Ngủ một mình trong xe có thể khiến bạn cảm thấy buồn chán hoặc cô đơn.
* Sách, podcast, nhạc: Mang theo một cuốn sách hay, chuẩn bị danh sách podcast hoặc nhạc yêu thích để giải trí trước khi ngủ hoặc khi thức dậy.
* Ghi nhật ký: Viết nhật ký về chuyến đi của bạn có thể là một cách hay để suy nghĩ và ghi lại những trải nghiệm.
* Chuẩn bị các hoạt động giải trí nhẹ nhàng: Một trò chơi giải đố đơn giản, một cuốn sổ tô màu dành cho người lớn hoặc bất kỳ hoạt động nào giúp bạn thư giãn mà không cần màn hình điện tử.
* Luôn giữ liên lạc: Đảm bảo điện thoại của bạn có sóng và pin để có thể liên lạc với bạn bè hoặc gia đình khi cần thiết. Đây cũng là một yếu tố quan trọng để đảm bảo an toàn tinh thần.

Để có những thông tin chi tiết hơn về việc chăm sóc thú cưng của bạn trong các chuyến đi hoặc những lời khuyên hữu ích khác về cuộc sống, hãy truy cập và khám phá thêm tại mochicat.vn.

Kết luận

Việc học làm thế nào để ngủ thoải mái trên ghế sau ô tô không phải là một quá trình đơn giản, bởi xe ô tô không được thiết kế cho mục đích này. Tuy nhiên, với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và áp dụng các mẹo đã nêu trên, bạn hoàn toàn có thể biến chiếc xe của mình thành một nơi nghỉ ngơi an toàn và tương đối thoải mái cho những giấc ngủ ngắn hoặc qua đêm. Hãy luôn ưu tiên sự an toàn, đảm bảo bạn đỗ xe ở vị trí hợp pháp và cảnh giác với các mối nguy hiểm như ngộ độc khí carbon monoxide. Một giấc ngủ ngon trên xe có thể là yếu tố quyết định sự thành công của một chuyến đi dài hoặc giúp bạn giữ gìn sức khỏe trong những tình huống cần thiết. Dù sao đi nữa, một chiếc giường thực sự vẫn là lựa chọn tốt nhất khi bạn đến đích.

Last Updated on October 10, 2025 by Cristian Steven

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *